Top 10 bizarnih naučnih eksperimenata

Istorija nauke, pogotovo XX vijeka nam daje primjera raznih eksperimenata, tokom kojih je opasno pregažena linija između istraživanja i iživljavanja.


Rijetko je neka fraza u ljudskoj istoriji u propast odvela toliko ljudi kao “U ime… – nauke, boga ili pravde”. Ovaj put govorimo o naučnim eksperimentima, tokom kojih je opasno pregažena linija između istraživanja i iživljavanja. Od mnoštva užasnih primjera, pogledajmo desetak najpoznatijih. Mnogi od njih su bili odlična podloga za filmske adaptacije.

1. Zatvor Stanford – čuvari i zatvorenici

Godine 1971. 24 studenta su učestvovala u eksperimentu koji je vodio psiholog Philip Zimbardo. Uvedeni su u imitaciju zatvora, u kojoj ih je polovina dobilo ovlašćenja čuvara, dok je druga polovina morala glumiti zatvorenike. Sve je trebalo trajati oko dvije sedmice, a zatvorenici su sve vrijeme morali provoditi u ćelijama, dok su čuvari smjeli odlaziti kući. Stvari su izmakle kontroli već drugi dan, kad je došlo do tuče vatrogasnim aparatima, a previše se zanio i sam Zimbardo.

Eksperiment je prekinut nakon samo šest dana – čuvari su postali nasilni, dok su zatvorenici jedan za drugim padali u depresiju. Zimbardo je tu i tamo progledao kroz prste onima koji su počeli uživati u fizičkom zlostavljanju, zbog čega je izbio opšti nered. Uvedene su “samice”, odnosno zaključavanje u ormare, kao kazna za štrajk glađu. Eksperiment je označio i kraj “zlatnog doba psihologije” – učesnici su zaradili 15 dolara po danu i doživotnu traumu.

Ovaj eksperiment je ekranizovan 2015. godine.


Sviđa ti se objava? Podijeli je sa prijateljima!

Nikola Kandić
Hercegovac sa jasnim stavovima koje rado dijeli sa okolinom bez obzira što uvijek nije prihvaćen. Pacifista, zaljubljenik u knjige, muziku, film i ples.