Nestaje li Zapadni Balkan?

Debatujte i zaradite mjesečni džeparac!

Moderator: STUDOMAT

Post Reply
User avatar
STUDOMAT
Posts: 1035
Joined: Sat Jan 19, 2013 12:41 am
Contact:

Nestaje li Zapadni Balkan?

Post by STUDOMAT » Wed Aug 28, 2019 2:08 pm


ednaa
Posts: 268
Joined: Wed Nov 18, 2015 2:35 pm

Re: Nestaje li Zapadni Balkan?

Post by ednaa » Sun Sep 01, 2019 9:29 pm

Pozdrav.
Branim afirmacijski stav.
Argument:"Zapadni Balkan nestaje".
Potkrepa 1:
Hoće li 2025. nestati Zapadni Balkan? Naravno da neće, nedajbože, nestati kao geografska kategorija, ali bi mogao taj Zapadni Balkan kao politička kvazitvorevina Evropske unije, ukoliko bi nekim Božijim čudom 2025. godine sve balkanske države postale njene članice. Kako stvari stoje među ljudima i strankama koje vode njihove politike, to je gotovo nemoguće da se dogodi, a i vodeći čovjek EU Jean-Claude Juncker tako misli. On je nedavno ponovio “da nije za skori ulazak Zapadnog Balkana u Evropsku uniju”, ali nam ipak ostavlja “evropsku perspektivu”.
A kako ta perspektiva izgleda, dao je naslutiti u studiji koju je naručio da izradi Institut EU za sigurnosne studije (EUISS), a objavi je u Chaillot Papers za avgust 2018, kako bi se moglo reći da su u njoj izraženi stavovi autora, a ne obavezno i Evropske komisije. Naslovno joj je pitanje “Kako će Zapadni Balkan izgledati 2025?”, pošto je do roka ostvarenja Strategije proširenja EU ostalo još sedam godina. A pošto se to proširenje odnosi samo na Zapadni Balkan, u EU se smatra da se radi o Bosni i Hercegovini, Makedoniji (zvanično još bivšoj republici Jugoslavije), Kosovu i Srbiji.
Prema tom dokumentu, do tada bi mogla da se na tom suženom balkanskom horizontu realizuju tri scenarija: jedan u najboljem, drugi u osrednjem, a treći u najgorem slučaju. Prvi je naslovljen “Čas Evrope” (The hour of Europe), što je ukratko pozitivna i optimistična vizija budućeg razvoja Zapadnog Balkana, kakvu bi svi rado vidjeli. Drugi je “Balkan u limbu” (The Balkans in limbo), a iz obrazloženja da su “balkanske zemlje još na putu prema integraciji u EU, ali da postižu spor napredak u implementaciji reformi zbog nedostatka političke volje” ispada da je cijeli Balkan u limbu, nekoj vrsti čistilišta, ako ne i predvorja pakla, kako glasi jedno od tumačenja tog termina. Treći scenarij nosi naslov “Duhovi prošlosti” (The ghosts of the past), prema kojem je “Zapadni Balkan kuća duhova prošlosti”, u kojoj se integracija u EU polako skida s političke agende, a “geopolitika i nasilni konflikti ponovo uskrsavaju”.
U toj studiji nema opredjeljenja za jedan od tri scenarija, ona treba da služi vrhu EU kao jedna od mapa puta narednih nekoliko godina, ali se postavljaju pitanja da li će na tom putu “Republika Srpska proglasiti nezavisnost”, hoće li se pogoršati odnosi između Kosova i Srbije, da li će porasti etničke tenzije u regionu “ili ćemo”, s druge strane, “proslaviti ulazak Crne Gore u EU, s dobrim rezonom da će ih ostatak regiona uskoro slijediti”. Teško je reći kako će region izgledati 2025. ali već ima dovoljno crnih oblaka koji će ga i tada održavati u limbu, dakle u drugom scenariju. Ovih mjesec-dva bilo je toliko raznih prilika na kojima se razgovaralo i raspravljalo o Balkanu, ali teško se moglo naslutiti da će se za sedam godina postići dovoljno političke volje - kad je nije bilo za četvrt vijeka od ratova 1990-ih - da bi se moglo zadovoljiti bar osnovnim uslovima za pristupanje Evropskoj uniji. Prošle sedmice u Evropskom parlamentu je bila konferencija “Evropska unija - Zapadni Balkan: Kako zajedno graditi zajedničku budućnost”. Bilo je i sastanaka na vrhu EU, ali nije bilo govora o proširenju zajednice na Balkan. Ko god iz Hrvatske ovih dana ode u Bruxelles, brigu brine za Bosnu i Hercegovinu, da bi valjda sakrio svoje probleme. Srbija se kune da nikad neće priznati Kosovo. Financial Times piše da se nijedna od zemalja Zapadnog Balkana trenutno ne može smatrati “funkcionalnom tržišnom ekonomijom”, pošto “BDP regiona iznosi samo trećinu prosjeka članica Unije”. Prije desetak dana na Bledu je organizovan panel “Zapadni Balkan: izgubljene godine ili nova nada”, a koji dan ranije u Mariboru je bivši predsjednik Crne Gore Filip Vujanović na okruglom stolu “Budućnost Balkana” kazao da očekuje da će njegova zemlja dostići standarde EU “i prije 2025. godine”. Istovremeno, međutim, sve je manje izgleda da će ključna evropska sila dati saglasnost za prijem novih članica EU s Balkana, pošto krajnje desničarska, ako ne i neonacistička njemačka stranka AfD traži da se o tome raspiše referendum, a njen predstavnik u Bundestagu Zigbert Dreze kaže da ”učlanjenje država Zapadnog Balkana u EU donosi promjene u pravcu balkanizacije EU, što mi uopšte ne želimo”.
Ono što mi je u studiji EUISS-a posebno zasmetalo je što se brka pojam Balkana i što moju zemlju uopšte svrstavaju u nekakav Zapadni Balkan. Što se, kad kome i čijim strateškim igrama oko njega zatreba, region dijeli na nekakav zapadni i ostali dio, ali kad se na njega gleda kao na “bure baruta”, onda je to cijeli Balkan. Usred rata protiv BiH sa svih strana, u malom avionu Međunarodnog crvenog krsta, prilikom leta od Zagreba do Splita, upitao sam jednog britanskog doktora dok smo bacali pogled prema Bosanskoj krajini u kojoj su se vodile bitke, kako se na sve to gleda iz Britanije, on je samo rekao: “Ah, taj Balkan!”
A kad opet neke od zemalja s tog i takvog Balkana prime u EU, onda više nisu balkanske, nego evropske. Prema tome, Hrvatska, Bugarska, Rumunija i Grčka, a pogotovo Slovenija, otkako su ušle u EU, prestale su biti balkanske, a one koje su na čekanju, i dalje su podložne balkanizaciji u smislu u kojem je taj termin ušao u sve rječnike i enciklopedije. Grčka je više evropska i više okrenuta Zapadu od Bosne i Hercegovine, iako zamalo nije svojim dugovima oborila cijeli zapadni finansijski sistem. Ili Bugarska i Rumunija da su više evropske, iako je svima u EU bilo jasno i kad su ih primali da je to zbog daljeg prodora euroatlantskih integracija prema Rusiji.
Kad sam pročitao rečenu studiju i čuo o svim tim konferencijama i debatama o Zapadnom Balkanu, iskopao sam jedan tekst koji sam tačno prije deset godina objavio u Todays Zamanu, koji će u međuvremenu predsjednik Erdogan zatvoriti, a novinare mu uhapsiti, u kojem sam se čudio EU klasifikaciji Balkana i izmišljanju termina Zapadni Balkan, koji se u njenim dokumentima o proširenju zajednice pojavljivao već od 2003. godine. Od tada do ovog danas teksta u Oslobođenju, osim pri navođenju drugih izvora, nisam upotrebljavao tu nelogičnu konstrukciju Zapadni Balkan, nego samo Balkan koji je kao geografski pojam “Balkansko poluostrvo”, 1808. godine prvi uveo njemački geograf August Zeune. Do tada se odnosio samo na turski izraz za “lanac šumskih planina”, kakav još postoji kao jedna od pet provincija Turkmenistana, čiji se glavni grad zove Balkanabat. Postepeno će Balkan poprimati političku konotaciju poprišta etničkih trvenja i regionalnih sukoba, počevši od kasnih 1800-ih, preko balkanskih ratova i Sarajevskog atentata početkom 20. vijeka, do agresija i ratova 1990-ih, pa se, evo, produžava i u našem vijeku.
Kad smo kod turskog porijekla Balkana, Turci jesu doprinosili njegovom političkom obilježju, ali moderna Turska ima pravo kad optužuje Zapad što na nju svaljuje najviše krivice što je bio “bure baruta” i što bi mogao ponovo eksplodirati. Tako je ovih dana institut Avim iz Ankare, uzimajući takođe za primjer pomenutu studiju EUISS-a, primijetio da se u Evropskoj uniji sve manje govori o evropskom opredjeljenju Turske, ali se na nju ne samo misli nego i otvoreno piše da je jedan od stranih faktora koji muti, čak i razara put preostalih balkanskih zemalja prema EU. U studiji se to i precizira, pa se kaže da su strane sile koje su na tom putu “vanjski razarajući igrači”: Rusija, Kina i Turska.
Tako se te tri sile spremaju da razore put takozvanog Zapadnog Balkana prema euroatlantskim integracijama, ali to već spada u treći scenarij koji zaslužuje poseban osvrt. Za sada bih volio da do 2025. nestane Zapadni Balkan bar u tom nelogičnom terminu, ako ne i da cijeli uđe u Evropsku uniju, kako god se zvao.
Izvor:(https://www.oslobodjenje.ba/dosjei/kolu ... kan-401971)

Post Reply

Return to “Takmičarske teze za ovu sedmicu”